ย้อนวันวานไปกับ 5 พิกัดวังเก่าทั่วกรุงเทพฯ ชมสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์อันงดงาม

หากพูดถึงพระราชวังที่เป็นหัวใจของกรุงเทพฯ คงไม่มีที่ไหนโดดเด่นไปกว่า ‘พระบรมมหาราชวัง’ พระราชฐานที่สร้างขึ้นพร้อมกับการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ในสมัยรัชกาลที่ 1 และเคยเป็นที่ประทับของพระมหากษัตริย์ไทยต่อเนื่องหลายรัชกาล แม้ปัจจุบันจะไม่ได้ใช้เป็นที่ประทับถาวรแล้ว แต่ยังคงเป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธีสำคัญของประเทศ และเป็นหนึ่งในแลนด์มาร์กที่นักท่องเที่ยวจากทั่วโลกต่างตั้งใจมาเยือน

เมื่อก้าวผ่านกำแพงพระราชวังเข้าไป สิ่งแรกที่สะดุดตาคือความงดงามของหมู่พระที่นั่งและยอดปราสาทสีทองอร่ามที่เปล่งประกายท่ามกลางท้องฟ้า โดดเด่นด้วยสถาปัตยกรรมไทยอันวิจิตรที่ประดับด้วยกระเบื้องเคลือบสี กระจกโมเสก และลวดลายอันประณีต ภายในแบ่งออกเป็นพระราชฐานชั้นนอก ชั้นกลาง และชั้นใน พร้อมด้วยอาคารสำคัญหลายแห่ง ไม่ว่าจะเป็น วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว), พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท, พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท และ หมู่พระมหามณเฑียร

อีกหนึ่งไฮไลต์ที่ไม่ควรพลาดคือ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) ด้วยสถาปัตยกรรมสมัยรัตนโกสินทร์อันงดงามที่ประดับตกแต่งอย่างวิจิตรตระการตา ทั้งองค์พระอุโบสถ เจดีย์สีทอง และงานประดับกระจกหลากสี อีกทั้งยังมีจิตรกรรมฝาผนังเรื่อง ‘รามเกียรติ์’ ที่เขียนเรียงต่อเนื่องตลอดระเบียงรอบพระอุโบสถ นับเป็นหนึ่งในจิตรกรรมฝาผนังที่สมบูรณ์และมีความยาวที่สุดในโลก นอกจากนี้ ภายในพระบรมมหาราชวังยังมีประติมากรรมหินโบราณจากหลายประเทศจัดแสดงอยู่โดยรอบ ทำให้ที่นี่เป็นแหล่งรวมมรดกทางประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่าของไทย

ที่ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร เปิดทุกวัน 08.30-15.30 น.
สำหรับคนไทยเข้าชมฟรี ชาวต่างชาติมีค่าเข้า 500 บาท

ริมแม่น้ำเจ้าพระยาในพื้นที่ของธนาคารแห่งประเทศไทย มีพระราชวังอายุกว่าหนึ่งศตวรรษซ่อนตัวอยู่ ‘วังบางขุนพรหม’ พระราชวังที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเป็นที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต และได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในพระราชวังที่งดงามที่สุดแห่งหนึ่งของไทย

ตัวอาคารคงเอกลักษณ์ด้วยสถาปัตยกรรมยุโรปช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ที่ผสมผสานศิลปะแบบบาโรกและโรโกโกไว้อย่างลงตัว เห็นได้จากลายปูนปั้นอันวิจิตร หน้าต่างโค้งครึ่งวงกลม บันไดหินอ่อน ประตูไม้แกะสลัก และฝ้าเพดานที่ตกแต่งอย่างประณีต ไฮไลต์อีกจุดคือ ‘บันไดใหญ่’ ซึ่งออกแบบให้ฐานกว้างแล้วค่อยๆ สอบขึ้นด้านบนในแบบเดียวกับพระราชวังและโรงละครชั้นนำของยุโรป รวมถึง ‘ศาลาแตร’ ศาลาทรงกลมสไตล์ยุโรปที่เคยใช้เป็นที่บรรเลงดนตรีในงานรับรองพระราชอาคันตุกะและแขกสำคัญ

หลังยุคเปลี่ยนแปลงการปกครอง วังบางขุนพรหมใช้เป็นสถานที่ราชการ ก่อนที่ธนาคารแห่งประเทศไทยจะเข้ามาใช้เป็นที่ทำการในปี พ.ศ. 2488 และพัฒนาเป็น พิพิธภัณฑ์ธนาคารแห่งประเทศไทย ในเวลาต่อมา ปัจจุบันผู้เข้าชมสามารถเดินชมพระราชวังพร้อมเจ้าหน้าที่นำชม เพื่อเรียนรู้ทั้งประวัติของวัง วิถีชีวิตของผู้คนในอดีต และพัฒนาการของระบบการเงินไทยไปพร้อมกัน นับเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่ผสมผสานความงดงามของสถาปัตยกรรมเข้ากับเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ได้อย่างลงตัว

ที่ ถนนสามเสน แขวงวัดสามพระยา เขตพระนคร เปิดเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ เข้าชมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย แต่ต้องจองล่วงหน้าเท่านั้น มีทั้งหมด 2 รอบ 10.30 และ 14.30 (สำรองเข้าชมพิพิธภัณฑ์วังบางขุนพรหม)

หลายคนอาจเคยขับรถผ่านถนนราชวิถีและสะดุดตากับหอคอยยอดแหลมที่โผล่พ้นแนวต้นไม้มา แต่ไม่เคยรู้ว่าภายในนั้นคือ ‘พระราชวังพญาไท’ พระราชวังที่ผสมผสานเสน่ห์ของสถาปัตยกรรมยุโรปเข้ากับบรรยากาศสวนอันร่มรื่นได้อย่างลงตัว

ที่แห่งนี้เริ่มสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ก่อนจะได้รับการปรับปรุงครั้งใหญ่ในสมัยรัชกาลที่ 6 และเคยทำหน้าที่หลากหลาย เป็นทั้งพระราชวัง โรงแรม และในเวลาต่อมากลายเป็นส่วนหนึ่งของโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า

โดยไฮไลต์คือพระที่นั่งพิมานจักรี หอคอยสูงที่กลายเป็นเอกลักษณ์ของวัง รวมถึงสวนโรมันที่ให้บรรยากาศราวกับสวนในยุโรป หากเดินชมจนทั่วแล้ว อย่าลืมแวะจิบกาแฟที่ร้านกาแฟนรสิงห์ คาเฟ่ในอาคารประวัติศาสตร์ที่ยังคงเสน่ห์แบบคลาสสิกไว้ครบถ้วน เป็นมุมพักผ่อนที่เหมาะกับการนั่งซึมซับบรรยากาศความงดงามของวัง

ที่ ถนนราชวิถี แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี เปิดเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ แบ่งออกเป็น 2 รอบ ได้แก่ 09.00-11.00 น. และ 13.30-15.00 น.

อีกหนึ่งวังเก่าที่น่าสนใจก็คือ ‘วังปารุสกวัน’ พระราชวังที่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 และประกอบด้วยอาคารสำคัญ 2 หลัง ได้แก่ ตำหนักจิตรลดา ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อเตรียมเป็นที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และ ตำหนักปารุสก์ ที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ปัจจุบันตำหนักจิตรลดาเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ตำรวจ ส่วนตำหนักปารุสก์เป็นที่ตั้งของสำนักงานข่าวกรองแห่งชาติ

ไฮไลต์ของการมาเยือนคือการได้เดินชมตำหนักจิตรลดา ตลอดการเดินชมจะมีลุกศรคอชี้ทางให้เราเดินอาคารสไตล์อิตาเลียนวิลลาที่ผสมผสานศิลปะแบบอาร์ตนูโว บาโรก และโรโกโกไว้อย่างงดงาม ภายในแบ่งเป็นห้องจัดแสดงหลายห้อง พร้อมเจ้าหน้าที่นำชมและเล่าถึงประวัติของพระราชวัง รวมถึงเรื่องราวของแต่ละพื้นที่ หนึ่งในห้องที่มีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจคือ ‘ห้องเสวย’ ที่ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เคยใช้เป็นสถานที่ประชุมของคณะราษฎร จนได้รับการขนานนามว่าเป็น ‘ทำเนียบรัฐบาลแห่งแรกของไทย’

หลังจากนั้นสามารถเดินต่อไปยังพิพิธภัณฑ์ตำรวจ ซึ่งจัดแสดงเครื่องแบบ อุปกรณ์ เอกสารสำคัญ และพัฒนาการของกิจการตำรวจไทย รวมถึงการจำลองเหตุการณ์และการทำงานของตำรวจในแต่ละสายงาน ทำให้การมาเยือนวังปารุสกวันไม่ได้เป็นเพียงการชมพระราชวังเก่า แต่ยังได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์การเมืองและสังคมไทยไปพร้อมกัน

ที่ ถนนศรีอยุธยา แขวงดุสิต เขตดุสิต เปิดวันอังคาร-ศุกร์ เวลา 10.00-16.00 น. เข้าชมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

หลายคนอาจคุ้นชื่อ ‘วังสวนสุนันทา’ ในฐานะที่ตั้งของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา แต่ในอดีตที่นี่เคยเป็นพระราชฐานฝ่ายใน ประกอบด้วยตำหนักหลายหลังและเป็นที่ประทับของพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายใน

ปัจจุบัน ตำหนักสายสุทธานภดล ได้รับการอนุรักษ์ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ถ่ายทอดวิถีชีวิตชาววัง ผ่านเครื่องแต่งกาย เครื่องใช้ส่วนพระองค์ งานฝีมือ และข้าวของเครื่องใช้ในราชสำนัก ภายในแบ่งเป็น 2 ชั้น โดยชั้นล่างจัดแสดงเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน เสื้อผ้า และห้องครัว ส่วนชั้นบนเป็นพื้นที่ประทับ มีทั้งห้องบรรทม ห้องสรง ห้องรับแขก และห้องนั่งเล่น ให้ผู้เข้าชมได้สัมผัสบรรยากาศการใช้ชีวิตในอดีตอย่างใกล้ชิด

ที่นี่ยังมีเรื่องเล่าถึงต้นกำเนิดของ ‘น้ำพริกลงเรือ’ ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นฝีมือของเจ้าจอมสดับในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่นำวัตถุดิบเหลือในครัวมาปรุงเป็นอาหารถวายระหว่างเสด็จประพาสทางเรือ จนกลายเป็นเมนูตำรับชาววังที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้ วังสวนสุนันทายังเป็นที่เลื่องชื่อด้านการอบรมกุลสตรี จนคำว่า ‘สาวชาววัง’ กลายเป็นภาพแทนของความอ่อนช้อยและกิริยามารยาทแบบไทย เมื่อเดินชมภายในพิพิธภัณฑ์ก็ไม่ยากที่จะเข้าใจ เพราะทั้งเครื่องแต่งกาย เครื่องใช้ และภาพถ่ายในอดีต ล้วนสะท้อนความประณีต งดงาม และวิถีชีวิตของชาววังได้อย่างชัดเจน

ที่ ถนนอู่ทองนอก แขวงดุสิต เขตดุสิต เปิดวันจันทร์-ศุกร์ 09.00-15.30 น. เข้าชมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

หากวันหยุดนี้ยังไม่มีแพลนจะไปไหน ลองเปลี่ยนจากการเดินห้างหรือคาเฟ่ ออกไปชมวังเก่าเหล่านี้ดูสักครั้ง คุณอาจค้นพบว่าภายในเมืองหลวงที่เต็มไปด้วยความทันสมัยนั้น ยังมีสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์​อีกมากมายที่รอให้เราได้ค้นพบ