İstanbul'da bu hafta yapılacak ne var?

‘Yan Yana’, sanat dünyamızın iki önemli çiftini bir araya getiriyor: Melahat ve Eşref Üren ile Eren ve Bedri Rahmi Eyüboğlu. Müzenin iki katına yayılan sergide, Türkiye İş Bankası Sanat Eserleri Koleksiyonu’ndaki eserlerin yanı sıra Eyüboğlu Ailesi, İmren Erşen ve özel koleksiyonlardan seçilmiş resimler, mektuplar, şiirler, karikatürler ve belgeler yer alıyor. Dr. Öğr. Üyesi Ali Kayaalp’in küratörlüğünde hazırlanan Üren sergisi, çiftin birlikte ama bir o kadar da bağımsız üretimlerini görünür kılarken; Ömer Faruk Şerifoğlu’nun küratörlüğünde kurgulanan Eyüboğlu sergisi, yarım asrı aşan üretim süreçlerini ve Anadolu’dan beslenen sanat miraslarını izleyiciyle buluşturuyor. ‘Yan Yana’, yalnızca sanatçıların ortak yaşamını değil, farklı sanat anlayışlarının kesiştiği çok sesli bir tarih anlatısını da ortaya koyuyor. Sergi 20 Eylül-10 Temmuz tarihlerinde Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nde.

İstanbul’un çeperinde, Uskumruköy’ün ormanla çevrili atmosferinde konumlanan Hara, 1 Mart-26 Temmuz tarihleri arasında sınırları zorlayan bir sergiye ev sahipliği yapıyor. ‘Canavarların Vaatleri’, küratör Ezgi Hamzaçebi imzasıyla, “canavar” olarak görülen insan ve insan-olmayan bedenlerin, hallerin ve varoluş biçimlerinin temsillerini mercek altına alıyor. Sergi, farklı disiplinlerden on sanatçıyı bir araya getiriyor: Canavar, Hilal Polat, İrem Aydın, Lara Ögel, Ömer Tevfik Erten, Seçil Epik, Serkan Aka, Şafak Şule Kemancı, Yaşam Şaşmazer ve Zeynep Kılınç. Heykelden yerleştirmeye, fotoğraftan videoya uzanan ve çoğu bu sergi için üretilmiş işler; bedenleri ve kimlikleri sabit kategorilere hapsetmek yerine, eşikte ve askıda kalma halleriyle ele alıyor. Sınırların bulanıklaştığı bir alan İnsan ile insan-olmayan, canlı ile cansız, doğal ile yapay, işlevsel ile atık, görünür ile bastırılmış olan arasındaki sınırlar bu sergide sürekli yer değiştiriyor. Parçalanmış bedenler, hayaletimsi bitkiler, canavarlaşmış imgeler, işlevsizleştirilmiş formlar ve ritüel kalıntıları; varlıkların “vücuda gelme” süreçlerine dikkat çekerken, izleyiciyi tanımlama arzusunun ötesine geçmeye davet ediyor. Burada kusur, mutasyon, hibritlik ve karanlık birer sapma değil; potansiyelin, direncin ve başka türlü var olma ihtimallerinin izleri. Canavar figürü tehditkar bir öteki olarak değil, sınıflandırmaya direnen ve henüz tam olarak tanımlanamayan gelecekleri sezdiren bir eşik figürü olarak karşımıza...

Sergi, geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet'in sıra dışı simalarından Arif Hikmet Koyunoğlu’nu, 1900’lerden başlayarak özellikle 1920’li–1930’lu yıllarda çektiği fotoğraflar eşliğinde anlatıyor. Mimarın kişisel ve mesleki yaşamından kesitler aktaran fotoğraflar, Sanâyi-i Nefîse Mektebi’ndeki öğrencilik yıllarından Erzurum’daki askerlik dönemine, aile hayatı ve Yeraltı Fotoğrafhanesi’ndeki işlerinden Ankara, İstanbul, Bursa, Nevşehir, Kırşehir gibi kentlerin manzaraları, mimarileri ve insanlarına uzanan bir çeşitlilik barındırıyor. Sergi 19 Haziran-17 Mayıs tarihlerinde İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nde.

Hera Büyüktaşcıyan’ın ‘Hayalet Kuartet’ başlıklı kişisel sergisi, sanatçının kimlik, bellek ve doğa kavramlarını merkezine alan sanatsal pratiğine kapsamlı bir bakış sunuyor. Sergideki eserler, sanatçının Arter binasının aralarında konumlandığı iki semtte, Kurtuluş ve Tarlabaşı’nda köklenen kişisel tarihi üzerinden kent tarihindeki kırılmalara işaret ediyor. Büyüktaşcıyan’ın bu sergi bağlamında ürettiği yeni yapıtlarını, bir bölümü Arter Koleksiyonu’nda yer alan erken tarihli eserleriyle bir araya getiren sergide, varlık ve yokluk, yaşam ve ölüm, beden ve ruh, silinme ve yeniden inşa gibi ikilikler serginin dört ayrı bölümünde ele alınıyor. Küratörlüğünü Nilüfer Şaşmazer’in üstlendiği sergiyi Arter’in üçüncü katında ziyaret görebilirsiniz. Sergi 27 Kasım-9 Ağustos tarihlerinde Arter’de.

Kanadalı sanatçı Edward Burtynsky, 40 yılı aşkın kariyerinde uygarlığın doğayla kurduğu ilişkiyi büyüme hırsının çevreyi nasıl dönüştürüp şekillendirdiğini, kimi zaman da onarılması güç izler bırakarak nasıl tahrip ettiğini çarpıcı karelerle belgeliyor. Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu’nun siparişiyle hayata geçirilen ve Türkiye’nin farklı coğrafyalarında erozyona odaklanan yepyeni projesi, serginin başlangıç noktasını oluşturuyor. Daha önce hiç görülmemiş fotoğraflardan oluşan bu bölüm, Perili Köşk’ün tüm katlarına yayılan geniş serginin kapılarını aralıyor. ‘Su ve Tuz’, ‘Afrika Çalışmaları’, ‘Doğa’, ‘Taş Ocakları’, ‘Madenler’ ve ‘Petrol’ başlıkları altında Burtynsky’nin en önemli projelerine yer veren ‘Dönüşen Yeryüzü’, gezegenin günümüzdeki halini gözler önüne seren büyüleyici manzaraları bir araya getiriyor. Sanatçının benzersiz bakışı, izleyiciyi yalnızca estetik bir yolculuğa çıkarmakla kalmıyor; aynı zamanda yeryüzünde bıraktığımız izleri, kaybettiklerimizi ve geleceğe nasıl bir dünya bırakmak istediğimizi sorgulamaya davet ediyor. Sergi 20 Eylül-16 Ağustos tarihlerinde Borusan Contemporary’de.

Meriç Öner ve Merve Elveren küratörlüğünde gerçekleşen ‘VarYok’ başlıklı sergi, kamusal alanı odağına alıyor. Üç bölümden oluşan sergi, tüm seneye yayılıyor. Programa davet edilen katılımcılar araştırma ve işlerini temelsizleştirilmiş özel/kamusal gerilimi üzerinden yeniden yorumluyorlar. Kurumun güncel incelemelerine tali yollar açan çalışmaların sunumu, farklı an ve coğrafyalara sıçrayan üç bölüme sahip. Sergide Gürbey Hiz, Emre Hüner, Metehan Özcan, Mona Mahall, Aslı Serbest, Deniz Tortum ve Efe Murad’ın işlerini görebilirsiniz. Sergi 11 Ekim-16 Ağustos tarihlerinde Yunt’ta.