İstanbul'da bu hafta sonu yapılacak ne var?

Sergi, geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet'in sıra dışı simalarından Arif Hikmet Koyunoğlu’nu, 1900’lerden başlayarak özellikle 1920’li–1930’lu yıllarda çektiği fotoğraflar eşliğinde anlatıyor. Mimarın kişisel ve mesleki yaşamından kesitler aktaran fotoğraflar, Sanâyi-i Nefîse Mektebi’ndeki öğrencilik yıllarından Erzurum’daki askerlik dönemine, aile hayatı ve Yeraltı Fotoğrafhanesi’ndeki işlerinden Ankara, İstanbul, Bursa, Nevşehir, Kırşehir gibi kentlerin manzaraları, mimarileri ve insanlarına uzanan bir çeşitlilik barındırıyor. Sergi 19 Haziran-17 Mayıs tarihlerinde İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nde.

‘Yan Yana’, sanat dünyamızın iki önemli çiftini bir araya getiriyor: Melahat ve Eşref Üren ile Eren ve Bedri Rahmi Eyüboğlu. Müzenin iki katına yayılan sergide, Türkiye İş Bankası Sanat Eserleri Koleksiyonu’ndaki eserlerin yanı sıra Eyüboğlu Ailesi, İmren Erşen ve özel koleksiyonlardan seçilmiş resimler, mektuplar, şiirler, karikatürler ve belgeler yer alıyor. Dr. Öğr. Üyesi Ali Kayaalp’in küratörlüğünde hazırlanan Üren sergisi, çiftin birlikte ama bir o kadar da bağımsız üretimlerini görünür kılarken; Ömer Faruk Şerifoğlu’nun küratörlüğünde kurgulanan Eyüboğlu sergisi, yarım asrı aşan üretim süreçlerini ve Anadolu’dan beslenen sanat miraslarını izleyiciyle buluşturuyor. ‘Yan Yana’, yalnızca sanatçıların ortak yaşamını değil, farklı sanat anlayışlarının kesiştiği çok sesli bir tarih anlatısını da ortaya koyuyor. Sergi 20 Eylül-10 Temmuz tarihlerinde Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nde.

Samimi ve yenilikçi bir anlayışla alternatif bir sanat mekanı olarak kurgulanan Red Rouge Art, yeni yılın ilk sergisinde çağdaş resmin önemli isimlerinden Artin Demirci’yi ağırlıyor. Demirci’nin altı yıl aradan sonraki ilk kişisel sergisi sanatçının yıllara yayılan üretiminden seçilmiş 50’den fazla eseri bir araya getirerek siyah, beyaz ve gri tonların hakim olduğu soyut bir yolculuk sunuyor. Zaman zaman renkli geçişlerle zenginleşen bu seçki, monokromu yalnızca estetik değil, kavramsal ve düşünsel bir alan olarak ele alıyor. İzleyiciyi siyah soyutlamaların, gri tonların ve renkli geçişlerin oluşturduğu katmanlı bir görsel yolculuğa davet eden sergide, monokrom alanlar zaman zaman renkli ara duraklarla kesintiye uğruyor. Renk yalnızca estetik bir tercih olarak değil; kavramsal, kültürel ve politik bir sorgulama alanı olarak karşımıza çıkıyor. Bu yönüyle sergi, ana yollardan sapmayı, hâlâ varlığını sürdüren “patikalara” girmeyi öneriyor. Sergi 10-31 Ocak tarihlerinde Red Rouge Art Gallery’de.

Sanatçı Tansu Kırcı’nın ilk kişisel sergisi mekan, bellek ve kimlik arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Mekan algısı ve taşa bakışı, çocuk yaşta tanık olduğu 17 Ağustos 1999 depremi tarafından belirleyici biçimde şekillenen sanatçının eserlerinde merdiven, kapı ve koridor gibi geçiş formları, bireyin kendini tanıma sürecinin ve varoluşun sürekli dönüşen doğasının metaforları olarak beliriyor. Kırcı, taşı yalnızca biçim verilen bir malzeme değil, coğrafyanın kolektif belleğini taşıyan bir tanık olarak ele alıyor. Taşın damarları, kırıkları ve direnç noktaları, eserin oluşum sürecine yön veriyor. Bu karşılaşma, insan iradesiyle doğanın sınırları, bugünün deneyimiyle tarihsel süreklilik arasında kurulan bir diyaloğa dönüşüyor. Sanatçının üretiminde, yaşadığı coğrafyanın kadim uygarlıklarından miras kalan kültürel birikimle bugünün kimliksizleşen kent yapısı arasındaki gerilim görünür hale geliyor. Haliç Sanat 1’de görebileceğiniz sergi sizi şu soru üzerine düşünmeye davet ediyor: “Bir toplum, unuttuğu taşların ağırlığını ne kadar taşıyabilir?” Sergi 13 Kasım-15 Şubat tarihlerinde Haliç Sanat 1’de.

‘90’lardan Beri Halı’dayız’, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ) Resim Bölümü’ne bağlı olarak faaliyet gösteren Halı Atölyesi’nin sanat eğitimine odaklanıyor. Atölyenin kuruluşundan bu yana titizlikle inşa edilen fiziksel ve kavramsal bağların izini süren sergi, yolu bu mekandan geçmiş sanatçıların ortak üretimleri, kişisel işleri, arşiv malzemeleri ve tanıklıklarından derlenen bir kolaj sunuyor. Halı Atölyesi, halı dokuma eğitimini güncel sanatla ilişkilendiren, beraber öğrenmeye dayalı pedagojik yaklaşımı ve herkesin katılımına açık programlarıyla gerek kurum içinde gerekse kurum dışında benzersiz bir konum edindi. Akademiye içkin cinsiyetçi hiyerarşileri ve kemikleşmiş bürokrasiyi ilke ve uygulamalarıyla alaşağı eden; öğrenciyi, sanatçıyı, misafiri, kültür emekçisini aynı masa etrafında buluşturabilen ve en önemlisi, “sokağı dışlamayan” müstesna bir model yarattı. 1992’de Halı Atölyesi’ne asistan olarak atanan görsel sanatçı ve akademisyen Gülçin Aksoy (1965-2024) ile ona eşlik eden bir grup öğrenci ve yol arkadaşının önayak olduğu dinamizm, 1990’lar sonundan itibaren atölyeyi dönüştürdü. Açığa çıkan sinerji, Aksoy’un hem fiziken hem de fikren açık tuttuğu atölye kapısından taşıp önce okulun koridorlarına, sonra da İstanbul’un güncel sanat ortamına yayıldı. Atölyenin üretim modeli, 2000’li yıllarda İstanbul’daki bağımsız sanat inisiyatifleri, feminist çevreler ve disiplinlerarası kolektiflerle kurduğu ilişkiler sayesinde çoğaldı, çeşitlendi ve genişledi....

Lal Batman bu sergisinde, sosyal medyanın parıltılı yüzünü sorguluyor ve geçmişin zarafetini günümüzün yapay ihtişamıyla yüzleştiriyor. Antik Mısır ve Yunan dönemlerinden 18., 19. ve 21. yüzyıllara uzanan tarihsel katmanlar; Güney Amerika, Uzak Doğu, Orta Doğu ve Batı kültürlerinin estetik anlayışlarıyla bir araya geliyor. Bu karşılaşma, yalnızca bir tesadüf değil; çağımızın yüzeyselliğine yöneltilmiş derin ve katmanlı bir eleştiri niteliği taşıyor. Batman’ın eserleri dijital ve plastiği yan yana getirerek oyma dokulu kağıtlarda hayat buluyor. ‘The Grand Excess’, geçmişin estetik değerlerini çağdaş bir bağlamda sunan görsel bir manifesto olarak tanımlanabilir. Farklılıkların yalnızca yan yana değil, birlikte var olabileceğini vurgulayan bu sergi, ihtişamı sadece bir gösteriş biçimi değil, kültürler arası diyalog, direnç ve uyumun zamansız bir sembolü olarak yeniden tanımlıyor. Sergi 15 Ocak-15 Şubat tarihlerinde Pilevneli’de.    

Ara Güler Müzesi, Robert Capa Contemporary Photography Center iş birliğiyle, 20. yüzyılın en önemli foto muhabirlerinden Robert Capa’nın Türkiye’de bugüne dek gerçekleştirilen en kapsamlı sergisini sanatseverlerle buluşturuyor. Başlığını Capa’nın yalın ve gerçekliğe dayalı fotoğraf felsefesini yansıtan sözünden alan ‘Gerçek En İyi Fotoğraftır’, sanatçının 1932’deki ilk profesyonel işinden 1954’teki son karelerine uzanan geniş bir seçki sunuyor. 1913’te Budapeşte’de doğan ve kariyerinde İspanya İç Savaşı’ndan II. Dünya Savaşı’na, Hindiçin Savaşı’ndan modern tarihin birçok önemli çatışmasına tanıklık eden Capa, yalnızca savaşların dehşetini değil, insanların yaşadıkları insani deneyimleri de fotoğraflarına yansıttı. “Eğer fotoğraflarınız yeterince iyi değilse, yeteri kadar yaklaşmamışsınız demektir,” sözüyle tanınan Capa, cesaretiyle hafızalara kazındı. Henri Cartier-Bresson, George Rodger ve David “Chim” Seymour ile Magnum Photos’un kurucularından olan Capa, fotoğrafçının tanık ve hikaye anlatıcısı kimliğini tanımlayan öncülerden biri oldu. Onun kareleri yalnızca tarihsel belgeler değil; empati, adalet ve fotoğrafın dönüştürücü gücüne olan inancın da bir yansıması olarak görülebilir. Sergi, Capa’nın 1946’da Türkiye’ye yaptığı ziyarette çektiği 37 adet gümüş jelatin baskıyı içeren özel bir bölümü de kapsıyor. İstanbul’un günlük yaşamından Ankara’nın modern mimarisine, kırsal manzaralardan portrelere uzanan bu kareler, sanatçının Türkiye’ye bakışını ortaya koyuyor. ‘Gerçek En...

Murat Germen bu sergide Batı'nın gelişimini destekleyen ufuk çizgisi ve sabit bir zemine dayalı doğrusal perspektifin aksine çağımızın baskın görsel dili olan dikey perspektifin İstanbul metropolüne uygulanmasına odaklanıyor. Serginin amacı, bu yeni bakış açısının yarattığı çoklu ufuk noktalarını ve zeminsiz olma kavramını kullanarak İstanbul’u hem tarihi bir merkez hem de sürekli izlenen ve genişleyen bir alan olarak yeniden haritalandırmak. ‘Zemin_siz’, şehrin güzelliğini sergilemenin ötesine perspektif, gözetim, militarizm ve mega şehirlerin yaygınlaşmasına dair bir görsel araştırma sunuyor. Sergi 19 Aralık-2 Şubat tarihlerinde Collect Gallery’de.

Galata Rum Okulu, yeni yılda mimariye ilgi duyanların kaçırmaması gereken bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Sergide Türkiye’de çağdaş sanatın örgütlenmesi, kurumsallaşması, müze ve mimarlık üzerine kapsamlı çalışmalar yapmış, sanat kuramcısı, yazar ve küratör Ali Artun ve çağdaş Türk sanatında özgün disiplinler arası çalışmaları, heykel ve kavramsal eserleriyle tanınan Ahmet Yiğider bir araya geliyor. Mimarlığın akılcılığın ötesindeki diline işaret eden bir alana vurgu yapan ‘Töz’, mimarlıkla ilgilenenler tarafından mutlaka görülmeli. Sergi 17 Ocak-8 Şubat tarihlerinde Galata Rum Okulu’nda.

Sanatorium, Fransa’da çağdaş sanat alanında akademisyen olarak çalışmalarını sürdüren Ludovic Bernhardt’ın kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. Görsel sanat ve şiirsel yazın kesişiminde çalışan Bernhardt için bu serginin kavramsal temeli 1580 tarihli bir gravür olmuş. Sergi, haritacılık ve şematik kesinliklerin ortadan kalktığı bir çağda, dünya hakkındaki temsillerimizi sorguluyor. Geleneksel bir sergi yerine Bernhardt akış halinde bir yazma işini, görsel sanat ve şiirsel yazın arasında çağdaş yaşamlarımızı şekillendiren deliliği ifade eden bir melezleşme sürecini ortaya koyuyor. Sergi 26 Aralık-7 Şubat tarihlerinde Sanatorium’da.