Dünyanın en sürdürülebilir seyahat destinasyonları

Dünyanın dört bir yanında bazı destinasyonlar, turizmi doğayı koruyan, yerel toplulukları destekleyen ve kültürel mirası güçlendiren bir modele dönüştürmeye çalışıyor. İşte sürdürülebilir seyahatin en iyi örneklerini sunan yedi destinasyon.

Los Angeles'taki yıkıcı orman yangınları, Kanarya Adaları ve Lanzarote'deki ani seller, yükselen deniz seviyeleri nedeniyle geleceği belirsizleşen Pasifik adaları... İklim değişikliği artık yalnızca bilimsel raporlarda yer alan bir konu değil; dünyanın dört bir yanında yaşamı ve ekosistemleri doğrudan etkiliyor.

NASA verilerine göre 2024 yılı, kayıtların tutulmaya başlandığı 1880'den bu yana dünyanın en sıcak yılı olarak kayda geçti. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) son raporları da sera gazı emisyonlarını azaltacak günlük alışkanlıkların hızla yaygınlaşması gerektiğine dikkat çekiyor.

Turizm de bu denklemin önemli parçalarından biri. Ulaşım, konaklama ve tüketim alışkanlıkları çevresel etkiler yaratırken, aşırı turizm yerel topluluklar üzerinde ekonomik ve sosyal baskılar oluşturabiliyor. Ancak daha bilinçli seçimler yapmak mümkün. Tren yolculuklarını tercih etmek, yerel ekonomiye katkı sağlayan işletmeleri desteklemek ve sürdürülebilirlik politikaları güçlü olan destinasyonlara yönelmek bu dönüşümün önemli adımları arasında yer alıyor.

İşte çevreyi korumaya, yerel toplulukları güçlendirmeye ve turizmin olumlu etkilerini artırmaya odaklanan dünyanın en sürdürülebilir seyahat destinasyonları.

1. Aberdeenshire, İskoçya

İskoçya'nın doğu kıyısında yer alan Aberdeenshire, uzun yıllar boyunca petrol ve doğal gaz endüstrisiyle anıldı. Ancak Birleşik Krallık'ın 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ilerlediği dönemde bölge de yenilenebilir enerji odaklı bir dönüşüm yaşıyor.

Bu değişimin merkezinde yerel işletmeler bulunuyor. Şehir dışında yer alan doğa dostu konaklama tesisleri, orman içindeki kulübeler ve topluluk temelli lüks oteller ziyaretçilere farklı deneyimler sunuyor. Bölgedeki restoranlar ve çiftlik işletmeleri ise yerel üreticilerle çalışarak sürdürülebilir tarımı destekliyor.

Aberdeenshire'da yapılan harcamalar yalnızca turizme değil, bölgesel kalkınmaya ve yerel ekonomiye de doğrudan katkı sağlıyor.

2. Emilia-Romagna, İtalya

İtalya'nın yaklaşık 35 yıl önce başlattığı agriturismo modeli bugün sürdürülebilir turizmin en başarılı örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Ülke genelinde 20 binden fazla çiftlik ve bağ evi ziyaretçilere kırsal yaşam deneyimi sunuyor. Amaç yalnızca turizm yaratmak değil; toprağın korunmasını, sürdürülebilir tarımı ve kırsal ekonomiyi desteklemek.

Emilia-Romagna bölgesi bu yaklaşımın en güçlü örneklerinden biri. Dünyaca ünlü gastronomisiyle tanınan bölge, ziyaretçilere yerel üretim süreçlerini deneyimleme fırsatı sunarken elde edilen gelir doğrudan yerel topluluklara geri dönüyor. Böylece turizm, büyük şehirlerin dışındaki bölgeler için de ekonomik değer yaratıyor.

3. Quito, Ekvador

Ekvador'un başkenti Quito çoğu zaman yalnızca tarihi merkeziyle öne çıksa da, şehrin çevresinde olağanüstü bir biyolojik çeşitlilik bulunuyor.

Quito'nun birkaç saatlik çevresinde tam 17 farklı ekosistem yer alıyor. Bu alanlar, koruma çalışmalarının sürdürülebilmesi için büyük ölçüde sorumlu turizme ihtiyaç duyuyor.

And Dağları'nın Chocó Ormanları içindeki Mashpi Koruma Alanı bunun en etkileyici örneklerinden biri. Bilim insanları burada bugüne kadar 22 yeni tür keşfetti. Koruma çalışmalarının önemli bir bölümü ise ziyaretçilerin katkılarıyla finanse ediliyor.

Bölgedeki topluluk temelli doğa turları ve sürdürülebilir tarım projeleri de yerel halk için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor.

4. Galler

Son yıllarda iç turizmin hızla büyüdüğü Galler, ziyaretçi sayısındaki artışa rağmen yerel işletmeleri ön planda tutmayı başaran destinasyonlardan biri.

Anglesey, Eryri (Snowdonia), Ceredigion ve Pembrokeshire gibi bölgelerde büyük otel zincirlerinden çok aile işletmeleri, çiftlik konaklamaları ve butik oteller öne çıkıyor.

Bölgenin restoranları ise çoğunlukla çiftlikten sofraya yaklaşımını benimsiyor. Mevsimsel ve yerel ürünlerin kullanılması hem karbon ayak izini azaltıyor hem de organik tarımın gelişmesine katkı sağlıyor.

5. Slovenya

Sürdürülebilir turizm denildiğinde Avrupa'nın en dikkat çekici ülkelerinden biri de Slovenya.

Ülke, turizm sektörünü dönüştürmek amacıyla ulusal çapta bir "Yeşil Program" uyguluyor. Oteller, restoranlar ve tur operatörleri bu programa katılarak çevre dostu uygulamaları hayata geçirmek zorunda.

Programa dahil olmak isteyen işletmeler düzenli çevresel raporlama yapmak, sürdürülebilirlik ekipleri oluşturmak ve belirli aralıklarla yeniden değerlendirmeden geçmek durumunda.

Başkent Ljubljana da bu programın önemli örneklerinden biri olarak gösteriliyor ve Avrupa'nın en çevreci şehirlerinden biri kabul ediliyor.

6. Queensland, Avustralya

İklim krizinin en görünür etkilerinden biri mercan resiflerinde yaşanıyor. Dünyanın en büyük mercan sistemi olan Büyük Set Resifi de son yıllarda mercan beyazlaması tehdidiyle karşı karşıya.

Avustralya'nın Queensland eyaleti ise turizmi koruma çalışmalarının bir parçası haline getirmeye çalışıyor.

2.300 kilometre uzunluğundaki Büyük Set Resifi'nin yalnızca yüzde 7'lik bölümü turizme açık. Bu sayede hassas bölgeler korunabiliyor.

Ziyaretçiler bazı programlar kapsamında deniz biyologlarıyla birlikte çalışabiliyor, istilacı türlerin temizlenmesine yardımcı olabiliyor ve mercan restorasyon projelerine katılabiliyor. Böylece turizm yalnızca tüketen değil, doğrudan korumaya katkı sunan bir modele dönüşüyor.

7. Kosta Rika

Sürdürülebilir turizmin dünya çapındaki en başarılı örneklerinden biri olarak gösterilen Kosta Rika, dünya biyolojik çeşitliliğinin yaklaşık yüzde 6'sına ev sahipliği yapıyor.

Volkanlar, yağmur ormanları, savanlar, mangrovlar ve tropikal kıyılar ülkenin olağanüstü doğal zenginliğini oluşturuyor.

Bu nedenle ülke topraklarının yaklaşık üçte biri koruma alanı statüsünde bulunuyor. Kosta Rika aynı zamanda yenilenebilir enerji kullanımında da dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor.

Osa Yarımadası'ndaki eko-lodgelar, yağmur ormanı yürüyüşleri, deniz kanosu turları ve yunus gözlem gezileri ziyaretçilere doğayla uyumlu deneyimler sunuyor. Monteverde Bulut Ormanı Koruma Alanı ise sürdürülebilir koruma çalışmalarının sahadaki en etkileyici örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

Sürdürülebilir seyahat neden önemli?

Sürdürülebilir turizm yalnızca çevreyi korumak anlamına gelmiyor. Aynı zamanda yerel ekonomilerin güçlenmesine, kültürel mirasın korunmasına ve turizm gelirlerinin daha adil dağılmasına katkı sağlıyor.

İklim krizinin etkilerinin giderek arttığı bir dönemde, seyahat ederken yaptığımız tercihler her zamankinden daha büyük önem taşıyor. Dünyanın bu yedi destinasyonu ise turizmin doğaya ve topluluklara zarar vermeden de büyüyebileceğini gösteren güçlü örnekler arasında yer alıyor.